Door langdurig zittend werk ontstaan er vroeg of laat klachten. Het is zorgwekkend gezien de omvang van de klachten die jonge werknemers nu al ontwikkelen. En dan te bedenken dat ze nog 40 á 50 jaar in het arbeidsproces te gaan hebben. Dit zal enorme kosten met zich mee brengen en het probleem wordt niet of nauwelijks herkent.


De oorzaak
Door het enerzijds te weinig bewegen van het schoudergebied en anderzijds het constant optrekken van de schouders onstaan er na verloop van tijd klachten in het schoudergebied. Vooral het optrekken van de schouders lijkt voor vele een diepgeworteld gewoonte patroon te zijn geworden. Ik noem het dan ook het Opgetrokken Schouder Syndroom(OSS).

Klachten
Door te weinig beweging ontstaan er in de schouderregio stagnatieklachten zoals stijfheid waardoor er een slechte doorbloeding plaatsvindt. Door het langdurig optrekken van de schouders onstaat er plaatselijk kramp in de spiervezels(zie tekening). Hierdoor kunnen de bekende 'knopen' ontstaan. Deze plekken zijn te herkennen aan een brandend en/of zeurend gevoel in de schouders of langs de schouderbladen en als men erop drukt ontstaat er een scherpe pijn die vaak uitstraalt naar andere gebieden. Een andere plek waar deze knopen veelvuldig ontstaan zijn in de onderarmen. Deze knopen kunnen dan een flinke belasting uitoefenen op de aanhechting van de onderarmspieren wat weer resulteert in aanhectingsklachten in het ellebooggebied. De bekende tennis- en golfelleboog.


Verloop van de klachten
De meeste klachten die ik tijdens het masseren tegenkom beginnen in het schoudergebied en breiden zich langzaam maar zeker uit. Bij de één gaat het naar de nek en veroorzaakt spanningshoofdpijn die in de schouders/nek beginnen en dan doortrekken naar het hoofd. Vaak voelt men de hoofdpijn tot achter de ogen. Bij de ander breiden de klachten zich uit naar de schouders en bovenarmen en weer bij een ander naar de onderrug. Deze plekken zijn herkenbaar als de zwakke plekken. De plek die vaak opspeelt in tijden van drukte en stress. In het begin merkt de werknemer weinig van deze klachten. Ze nemen dan ook jaren om tot serieuze klachten te ontwikkelen, maar als het eenmaal zover is, duurt het vaak jaren voor er herstel optreed en ondergaat men vele vormen van therapie. In de meeste gevallen is volledig herstel niet haalbaar, omdat enorm veel discipline en doorzetting vereist is.

Technische snufjes
Zelfs met de beste stoelen, muizen, werkplekonderzoeken, verstelbare bureau's, etc. ontwikkelen werknemers nog steeds klachten. Het is onmogelijk om kaarsrecht te zitten zoals in de boeken vermeld staat en al zou je dat kunnen, dan is dat nog niet gezond. De praktijk wijst uit dat zodra men geconcentreerd bezig is, men naar voren leunt en gaan de schouders omhoog. Ik spreek genoeg werknemers die aangeven dat ze weten dat de schouders omlaag moeten, maar in de praktijk lukt dat niet. En aangezien het bedrijfsleven nou eenmaal niet zonders computers kan functioneren zullen de klachten blijven opspelen als er geen gerichte preventie plaatsvindt.

Behoefte
De conclusie is duidelijk: Niemand is gebaat bij zulke klachten. Preventief investeren in de gezondheid van de werknemers is van groot belang. Uiteindelijk ligt de werkelijke oplossing in preventie. De behoefte is enorm en werkgevers en werknemers willen ermee aan de slag.

Gerichte aanpak
Om deze specifieke klachten tegen te gaan is een gerichte aanpak nodig. Maar gerichte preventieve maatregelen zijn naar mijn inziens schaarst. Er wordt veels te weinig aandacht aan geschonken en ik sta er versteld van dat er zo weinig aanbod is, in tegenstelling tot het hele opvangnet voor als het te laat is. Tenslotte ligt de oplossing in preventie.

Norbert Jakaoemo
11 juli '09, Zeist.